آن پير كه سرّ عشق او را * از عين شهود بود مشهود منسوب به زوج و در حقيقت * زو نسبت هر دو كون مقصود شد سوى جنان و گشت تاريخ * « شنبه كه ز صوم شانزده بود » ( جزو 3 ، ج 3 ، ص 339 - 340 ) مولانا مير حسين معمايى در تزكيهء نفس نفيس و تصفيهء باطن شريف و سير رضيه و شيم مرضيه ، عديل و نظير نداشت و به سبب كمال تواضع و حسن‌خلق همواره تخم مهر و محبت در فضاى ضمير صغير و كبير مىكاشت . چندين سال در مدرسهء شريفهء اخلاصيه ساكن بود و به طلب علم مشغولى مىنمود و اكثر متداولات فنون معقول و منقول را مطالعه فرمود . مهارتش در فن معما به جايى رسيد كه رقم نسخ بر گفتار مهرهء آن صنعت كشيد و در سنهء اربع و تسعمايه به مرض اسهال درگذشت و در گنبد مدرسهء مذكوره مدفون گشت . از نتايج طبع نقاد آن سعيد پاك اعتقاد رساله‌اى است كه در فن معما در سلك انشا كشيده و در كلام منظوم و منثور آن نسخه كمال دقت و بلاغت ظاهر گردانيده . مسوّد اوراق را در تاريخ وفات آن مظهر مكارم اخلاق قطعه‌اى به خاطر رسيده بود ثبت آن در اين مقام مناسب مىنمود : مظهر خلق حسن مير حسين * سيد فاضل فرخنده‌صفات كرد رحلت به سوى خلد برين * يافت از حادثهء دهر نجات نور رحمت چو بر او نازل شد * « نور رحمت » بودش سال وفات ( جزو 3 ، ج 3 ، ص 340 ) مولانا كمال الدين مسعود شروانى در علم كلام و منطق و حكميات اعلم علماى زمان خود بود و در درس ساير علوم معقول و منقول كمال دقت و لطف طبع ظاهر مىنمود . سالها در مدرسهء گوهرشاد آغا و مدرسهء اخلاصيه مقرب حضرت السلطانيه به درس و افاده اشتغال داشت و بعد از فوت خواجه نظام الدين ، ترك تدريس مدرسهء گوهرشاد بيگم داده در مدرسهء غياثيه علم افادت برافراشت و روزى كه آن جناب را در آن مدرسه